به گزارش روابط عمومی استانداری کرمانشاه؛ در نشست اخیر شورای راهبری برنامه اقدام شبکه مدیریت محله محور استان کرمانشاه به ریاست منوچهر حبیبی، استاندار کرمانشاه، و با حضور معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری، فرمانداران چهار شهرستان و جمعی از مدیران مرتبط، بر نقش مؤثر مردم در شناسایی، اولویت‌بندی و حل مسائل محلات تأکید شد. در این جلسه، پیشرفت تشکیل شوراهای راهبری و شوراهای محله در بیشتر شهرستان‌های استان مورد بررسی قرار گرفت.

مشارکت مردم؛ رکن اصلی حکمرانی مطلوب

در این نشست، مشارکت مردم به عنوان یکی از ارکان اصلی حکمرانی مطلوب و مدیریت محلی مورد تأکید قرار گرفت. عنوان شد هر جا مردم با حمایت و همراهی دولت در فرآیندهای تصمیم‌گیری و اجرای برنامه‌ها حضور فعال داشته‌اند، ظرفیت‌های بیشتری برای شناسایی و رفع مسائل محلات ایجاد شده و نتایج مؤثرتری حاصل شده است.

همچنین با اشاره به تجربه‌های موفق دوران دفاع مقدس، نقش‌آفرینی مردم در مدیریت بحران‌ها و پشتیبانی از اقدامات اجرایی، نمونه‌ای از ظرفیت‌های ارزشمند مشارکت اجتماعی برشمرده شد.

ساختار اجرایی؛ از شوراهای راهبری تا شوراهای محله

بر اساس این طرح، فرمانداران به عنوان متولیان اصلی اجرای مدیریت محله‌محور در شهرستان‌ها ایفای نقش می‌کنند. مقرر است نمایندگانی از اقشار مختلف مردم در قالب «شورای محله» فعالیت کنند تا با شناسایی، احصا و انعکاس مسائل و مطالبات هر محله، زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر و هدفمندتر برای دستگاه‌های اجرایی فراهم شود.

«کیومرث جلیلیان»، مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری کرمانشاه، با اشاره به پیشرفت فرآیند تشکیل شوراهای راهبری در شهرستان‌های استان، گفت: مدیریت محله‌محور با هدف بهره‌گیری از ظرفیت مردم، ارتقای خدمات عمومی، کاهش آسیب‌های اجتماعی و مشارکت دادن شهروندان در شناسایی و حل مسائل محلات در دستور کار استان قرار دارد.

وی افزود: فرآیند تشکیل شوراهای راهبری در شهرستان‌ها بر اساس دستورالعمل‌ها و ابلاغ‌های وزارت کشور آغاز شده و در بیشتر شهرستان‌های استان به مرحله اجرا رسیده است.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری کرمانشاه تصریح کرد: تشکیل شوراهای محلات در راستای برنامه کلان فرهنگی دولت و بر اساس مصوبات هیأت وزیران و برنامه هفتم توسعه دنبال می‌شود تا از ظرفیت مردم در سطح محلات برای شناسایی مسائل، ارائه راهکار و مشارکت در حل مشکلات استفاده شود.

ضرورت‌های موفقیت؛ از پیوست رسانه‌ای تا توجه به آسیب‌های اجتماعی

کارشناسان و فعالان اجتماعی معتقدند موفقیت این راهبرد تازه، نیازمند چند اقدام اساسی است که بدون آنها، طرح به سرنوشت بسیاری از برنامه‌های مشابه در گذشته دچار خواهد شد:

نخست؛ پیوست رسانه‌ای و اطلاع‌رسانی شفاف: باید به مردم به درستی گفته شود که دولت در محلات به دنبال چه تغییری است. مردم باید بدانند قرار است در چه فرآیندی مشارکت کنند و نقش آنها چیست. شفاف‌سازی اهداف و اقدامات، کلید جلب اعتماد و مشارکت پایدار است.

دوم؛ تفکیک دقیق فعالیت‌ها و وظایف دستگاه‌ها: مشخص شود که هر دستگاهی چه مسئولیتی دارد و مردم در کدام بخش‌ها نقش‌آفرینی می‌کنند تا از موازی‌کاری و سردرگمی جلوگیری شود.

سوم؛ توجه به مسائل فرهنگی و اجتماعی فراتر از اقدامات زیرساختی: طرح مدیریت محله‌محور نباید صرفاً به اقدامات فیزیکی و عمرانی محدود شود. ورود به «زیر پوست محلات» و شناسایی آسیب‌هایی مانند اعتیاد، طلاق، حاشیه‌نشینی و سایر معضلات اجتماعی با کمک بزرگان محله، از ضرورت‌های این طرح است.

چهارم؛ استفاده از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها و نخبگان: احصای علمی مسائل و ارائه راهکارهای مبتنی بر پژوهش، می‌تواند کارآمدی این طرح را چند برابر کند. مشورت با نخبگان و دانشگاهیان در فرآیند تصمیم‌گیری، از اشتباهات پرهزینه جلوگیری کرده و راهکارهای عملیاتی و علمی برای رفع آسیب‌ها ارائه می‌دهد.

پنجم؛ مشارکت واقعی مردم، نه نمایشی: مردم نباید در طرح‌ها کنار گذاشته شوند. دولت نباید به تنهایی و بدون حضور مردم، اقدام به اجرای برنامه‌ها کند. هدف، توانمندسازی مردم برای حل مسائل خودشان است، نه تحمیل راهکارهای از پیش تعیین‌شده.

ششم؛ اولویت‌بندی بر اساس نیازهای واقعی مردم: با توجه به محدودیت منابع و تعدد مسائل، اولویت‌بندی مشکلات بر اساس نظر و مطالبات مردم انجام خواهد شد و دستگاه‌های اجرایی نیز متناسب با ظرفیت‌ها و امکانات موجود، نسبت به رفع مسائل اولویت‌دار اقدام خواهند کرد.

ظرفیت مساجد؛ محوریت مدیریت محلات

اولویت اجرای این طرح، استفاده از ظرفیت مساجد است؛ اما در صورت نبود مسجد یا فراهم نبودن شرایط، از مکان‌هایی مانند خانه‌های بهداشت، تشکل‌های مردم‌نهاد یا معتمدان محلی استفاده خواهد شد. این رویکرد، نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری طرح در مواجهه با شرایط مختلف محلات است.

جلیلیان با اشاره به همکاری مجموعه‌های مختلف در اجرای این طرح گفت: با همراهی سپاه پاسداران، دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری، فرمانداران و مسئولان شوراهای شهرستان، اقدامات لازم برای تشکیل شوراهای راهبری انجام شده و در برخی شهرستان‌ها این روند با سرعت و کیفیت بیشتری پیش رفته است.

وی خاطرنشان کرد: شوراهای راهبری در اکثر شهرستان‌های استان تشکیل شده و با توجه به دستورالعمل‌های موجود، این فرآیند باید در بخش‌ها و دهیاری‌های دارای ظرفیت تشکیل شورای محله نیز توسعه یابد.

شوراهای محلات با حضور اقشار مختلف تشکیل شود

استاندار کرمانشاه نیز در جمع بندی این نشست با تأکید بر اینکه مشارکت مردم مهم‌ترین پشتوانه مدیریت موفق استان است، گفت: شوراها و هیات امنای محلات باید با حضور اقشار مختلف جامعه تشکیل شوند تا با اجرای مدیریت محله‌محور، مسائل و نیازهای واقعی مردم با مشارکت خود آنان شناسایی و برطرف شود.

«منوچهر حبیبی»، مشارکت مردمی را مهم‌ترین سرمایه اجتماعی برای توسعه استان دانست و افزود: تعیین اولویت‌ها با نظر و مشورت مردم، شناسایی ظرفیت‌ها و نیازهای محلات و تقویت شبکه‌های مردمی، زمینه حل سریع‌تر، کم‌هزینه‌تر و اثربخش‌تر مسائل را فراهم می‌کند.

وی با بیان اینکه ظرفیت دولت محدود اما ظرفیت مردم نامحدود است، اظهار کرد: تجربه‌های مختلف از جمله جنگ ۱۲ روزه نشان داد هر جا مردم در صحنه حضور داشته‌اند، بسیاری از تهدیدها و مشکلات با موفقیت مدیریت شده است.

استاندار کرمانشاه هدف از اجرای مدیریت محله‌محور را شناسایی مسائل «زیر پوست شهر» از طریق ارتباط مستقیم با مردم عنوان کرد و گفت: مردم بهتر از هر دستگاه اجرایی مشکلات محله خود را می‌شناسند و می‌توانند در اولویت‌بندی نیازها و ارائه راهکارها نقش مؤثری داشته باشند.

حبیبی با تأکید بر اینکه شوراها و هیات امنای محلات باید با حضور جوانان، بانوان، روحانیون، کشاورزان و معتمدان تشکیل شوند، افزود: مشارکت همه گروه‌های اجتماعی، کیفیت تصمیم‌گیری و اجرای برنامه‌های توسعه‌ای را ارتقا می‌دهد.

وی همچنین شبکه‌سازی میان محلات را برای افزایش هماهنگی در شرایط بحرانی همچون سیل، زلزله و سایر حوادث ضروری دانست و گفت: ایجاد شبکه‌های مردمی علاوه بر تسریع امدادرسانی، زمینه‌ساز افزایش همبستگی اجتماعی خواهد بود.

استاندار کرمانشاه مدیریت مصرف انرژی را نیز نیازمند همراهی مردم دانست و اظهار کرد: بدون مشارکت شهروندان، تحقق اهداف مدیریت مصرف امکان‌پذیر نیست و فرهنگ‌سازی در این زمینه باید از محلات آغاز شود.

حبیبی خواستار برگزاری نشست‌های منظم میان فرمانداران و مسئولان محلی برای تبادل تجربه‌ها شد و گفت: اجرای اقدامات شاخص در هر شهرستان و مستندسازی آنها می‌تواند الگوی مناسبی برای سایر مناطق باشد و با ایجاد ارتباط مستمر میان مدیریت استان و شبکه‌های محله‌محور، بسیاری از مشکلات با هزینه کمتر، سرعت بیشتر و رضایتمندی بالاتر برطرف خواهد شد.

استان کرمانشاه با بیش از ۲ هزار و ۵۹۰ روستا و جمعیتی افزون بر ۲ میلیون نفر، یکی از استان‌های پرجمعیت و متنوع کشور محسوب می‌شود. اجرای موفق طرح مدیریت محله‌محور در این استان، می‌تواند الگویی برای سایر مناطق کشور باشد./ ایرنا