راهنمای گردشگری

آشنایی با شهر صحنه
 
 
شهر صحنه در 55 کیلومتری شرق کرمانشاه دومین شهر ورودی استان کرمانشاه از سمت شرق می باشد که مابین دو اثر تاریخی مهم استان یعنی معبد آناهیتا در کنگاور و کتیبه بیستون در شهر بیستون واقع شده و در حاشیه وسیعترین جلگه حاصلخیز غرب کشور جای دارد که از عهد باستان منزلگاهی از جاده ابریشم و ارتباط اکباتان به بین النهرین بوده است و آگاهان به این نکته اتفاق نظر دارند که قدمت شهر از جهت تکوینی به دوره قبل از اسلام بر میگردد.
شهر صحنه در دامنه کوههای زیبا و استوار امروله، دالاخانی و هجر واقع شده و دارای سراب های زیبا و دیدنی دربند، سراب سیری جان، سراب گروس، سراب کاووس، کاروان چشمه و ... می باشدکه چشم هر بیننده ای را خیره می نماید.
در شمال شهر صحنه منطقه ای خوش آب و هوا با چشمه های پرآب و آبشاری زیبا واقع شده که دربند صحنه نامیده می شود. طبیعت بکر و زیبای آن در کنار آثار باستانی (گور دخمه) و همچنین نزدیکی آن به شهر صحنه که در مسیر زائران کربلا می باشد از قابلیت های مهم این مکان به شمار می رود. وجود درختان کهنسال گردو و چنار موج های بلند قامت با قدمتی بیش از چهارصد سال در کنار رودخانه پرطراوت که میان دو دره است با صدای شرشر آبی پاک و روان که از چشمه های بالادست بنام چهارچشمه از زیر زمین تراوش می شود، موسیقی ملایمی را برای بیننده به ارمغان می آورد. وجود منزلگاههای دربند، توریست های داخلی و خارجی را به استراحت می طلبد.
مردم صحنه از نژاد آریا و از اقوام کرد می باشند و در بخش صنایع دستی غالب تولیدات آنها انواع گلیم، فرش، آلات موسیقی، گیوه و جاجیم می باشد.
 
ویژگیهای مردم صحنه:
مردم شهرستان صحنه ، مردمی فرهنگ دوست و اهل ادب و هنر هستند. مردمی مستعد ، صدیق ، ولایتمدار و وفادار به نظام مقدس جمهوری اسلامی می باشند ، دلیر مردان و شیر زنان شهرستاندر تمامی صحنه ها و عرصه ها نظیر هشت سال دفاع مقدس ، راهپیمایی ها ، انتخابات ها ، مراسمات و مناسبتهای ملی و مذهبی حضوری فعال و چشمگیر داشته که تقدیم شهیدان سرافراز ، صدها جانباز ، آزاده و وجود تعداد زیادی رزمنده بسیجی تنها گوشه هایی از دفتر سراسر افتخار                    مردم شهرستان محسوب می شود .
 
 
 
موقعیت جغرافیایی :
شهرستان صحنه با وسعت 1612کیلومتر مربع 2/6 درصد مساحت استان                                              را بخود اختصاص داده است .شهرستان صحنه در شرق استان کرمانشاه بین 34 درجه و 19 دقیقه و 34 درجه و 48 دقیقه عرض شمالی و 47 درجه و 6 دقیقه تا 47 درجه و 51 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرنویچ واقع شده است ، این شهرستان در شرق استان قرار گرفته ، از شمال به شهرستان سنقر و کلیایی ، از جنوب به شهرستان هرسین و استان لرستان ، از شرق به شهرستان کنگاور و از غرب به شهرستانهای کامیاران وکرمانشاه محدود شده است .
 
 
وضعیت اقلیمی :
استان کرمانشاه در معرض جبهه های مرطوب مدیترانه ای قرار داشته ، برخورد این جبهه ها با ارتفاعات زاگرس موجب ریزش برف و باران می گردد ، متوسط بارندگی در مناطق مختلف استان بین 300 تا 800 میلیمتر در نوسان است و بطور کلی متوسط بارندگی سطح استان را 400 تا 500 میلیمتر می توان در نظر گرفت ، بر اساس طبقه بندی اقلیمی کوپن استان کرمانشاه دارای چهار اقلیم متفاوت بشرح زیر می باشد :
-اقلیم زمستان ملایم و تابستان گرم و خشک
-اقلیم زمستان سرد و تابستان خنک
-اقلیم نیمه خشک و استپی خنک
-اقلیم نیمه خشک و استپی گرم
با توجه به موارد فوق الذکر شهرستان صحنه دارای آب و هوای معتدل کوهستانی و ییلاقی است و بر اساس تقسیم بندی اقلیمی کوپن دارای اقلیم استپی نیمه خشک و استپی گرم می باشد بطوریکه با تقسیم استان به منطقه سردسیر و گرمسیر ، شهرستان صحنه جزء مناطق سرد سیر استان محسوب می شود .
          
 
عوارض مهم طبیعی :
رشته کوههای ایران جزیی از جبال آلپ ، هیمالایا است که یک سلسله ازاین کوهها به نام زاگرس از غرب و جنوب ایران عبور کرده و بطرف شمال پاکستان ادامه می یابد . استان کرمانشاه در مسیر شمالی جنوبی زاگرس و بر روی یال غربی آن قرار گرفته است ، سلسه جبال زاگرس در این منطقه بصورت مجموعه ای از رشته کوههای موازی و دشت های مرتفع کوهستانی شکل گرفته که به همین دلیل عمده ترین گذرگاههای زاگرس در این استان قرار دارند، ارتفاع نواحی کوهستانی بین 2000 تا 3000 متر از سطح دریا متغیر بوده و قله هایی با                          ارتفاع بیش 3000 متر نیز در آن مشاهده می گردد ، متوسط ارتفاع استان 1200 متر است که پست ترین نقطه آن قصر شیرین به ارتفاع حدود 300متر و بلندترین نقاط آن قلل سلسله کوههای پرو و شاهو با ارتفاع حدود 3400 متر از سطح دریاست .
مهمترین کوههای این شهرستان عبارتنداز : هجر ، قلعه هجر ، چرشکن ، کلاغلان ، سهیل (سوویل ) ، امروله ، تکلتو، چهار چالاب ، کلوسر و برآفتاب که مشخصات تفصیلی آنها بشرح زیر است :
الف) کوه هجر:
این کوه در دهستان هجر شمال روستای بدربان با ارتفاع 2538 متر از سطح دریا واقع که به دهستان چمچمال هرسین کشیده شده و از غرب به قله هجر متصل گردیده ، بطور مشترک کوهستان کوچکی را بوسیله رودخانه دینور از سمت غرب و از کوهستان پرو جدا و تشکیل میدهند ، وسعت کوهستان برابر 140 کیلومتر مربع می باشد .
ب)کوه نخودچال :
کوه نخود چال با ارتفاع 3097 متر از سطح دریا در دهستان خدابنده لو در شمال روستای اسلام آباد سفلی واقع شده است ، دامنه شمالی به دهستان فارسینج سنقر و دامنه جنوبی آن به دهستان خدابنده لو و از شرق به سمت دهستان فش کنگاور کشیده شده است .
پ)کوه کلوسر:
 کوه کلوسر در این شهرستان تقریباً مرز طبیعی بین دو دهستان خدا بنده لو و هجر را تشکیل  میدهد ، ارتفاع آن از سطح دریا 2105 متر و یکی از سرچشمه های رود گاماسیاب است که در شمال روستای کلوسر واقع شده است ، ارتفاع کلوسر از شمال غربی به کوه برآفتاب و از جنوب شرقی به کوه نم گلبان متصل بوده و مجموعاً کوهستانی بطول 37 کیلومتر از شمال غربی به جنوب شرقی تا شمال روستای بیدسرخ را پدید می آورد .
ت)کوه چرشکن :
این کوه در دهستان مرکزی صحنه در شمال روستای بیدسرخ با ارتفاع 2250 متر از سطح دریا واقع شده و یکی دیگر از سرچشمه های رود گاماسیاب محسوب می گردد که از شمال غربی به کوه کلاغلان و از شرق به کوه بزآب از کوههای واقع در شهرستان کنگاور متصل می شود .
ث)کوه تکلتو:
در دهستان کندوله در شرق روستای کرتویج علیا با ارتفاع 2450 متر از سطح دریا قرار دارد ، از جنوب به کوه آبزا ( از کوههای شهرستان هرسین ) و از جنوب غربی به کوه چهار چالاب متصل                   می باشد .
ج)کوه سهیل :
در دهستان خدابنده لو در شمال روستاهای بکتر علیا و سفلی با ارتفاع 3220 متر از سطح دریا قرار دارد که از شمال به ارتفاع دالاخانی متصل و سرچشمه رودخانه های گاماسیاب و دینور آب می باشد .
خ)کوه امروله :
در دهستان خدابنده لو واقع ، ارتفاع آن از سطح دریا 3350 متر می باشد .
ضمناً ارتفاعات پویان ، هولان ، خیره سری ، عالی سیاه ، آلاجوق و ... نیز در دهستانهای تابعه بخش دینور واقع می باشند .
 
 
دشت ها:
الف) دشت صحنه: در قسمت جنوبی و شرقی این شهرستان از اراضی آبرفتی در وسط و اراضی                دامنه ها ی اطراف تشکیل شده که دارای مساحتی در حدود 170 کیلومتر مربع است.
ب)دشت دینور : دشت دینور در قسمت مرکزی و شمالی شهرستان صحنه واقع است که وسعت تقریبی آن 200 کیلومتر مربع می باشد ، ارتفاع آن از دست دریا برابر 1350 متر است.
 
رودخانه های عمده و سراب ها در منطقه :
رودخانه های این شهرستان جزء حوزه آبخیز داخلی ، حوزه علیای کرخه یا حوزه سیمره محسوب میشود زیرا نهایتاً این رودخانه ها به رودخانه سیمره و سپس به رودخانه کرخه می ریزند ، مهمترین رودخانه های این شهرستان رودخانه های دینور آب ، گاماسیاب ، اسلام آباد (کنگر شاه ) می باشد .
رودخانه دینور:  از کوههای حوله و شیخ میرزا در دهستان کیوه نانات شهرستان سنقر و کلیایی سرچشمه می گیرد و در جهت جنوبی وارد دهستان حر شده و روستاهای سرتخت ، سنگ سفید ، سربرزه ، قره قاچاق ، چوبینه را مشروب نموده و به رودخانه جامیشان که از شهرستان سنقر به این دهستان وارد می شود ملحق می گردد ، رودخانه دینور در ادامه به طرف جنوب غربی متمایل شده و از دهستان گاماسیاب گذشته و وارد شهرستان هرسین ( دهستان چمچمال ) میگردد و   سر انجام در شهرستان هرسین با رودخانه گاماسیاب یکی می شود .
رودخانه گاماسیاب :  این رودخانه پس از عبور از شهرستان کنگاور به دهستان صحنه وارد ، از نزدیکی شهر صحنه عبور کرده و با آب سراب دربند و ریز آبه های دیگر مخلوط و سپس وارد شهرستان هرسین ( دهستان چمچمال ) می گردد .
رودخانه اسلام آباد ( کنگر شاه ) :  رودخانه اسلام آباد از ارتفاعات جنوب شرقی سنقر سرچشمه می گیرد که پس از عبور از دهستان فارسینج وارد دهستان خدابنده لو صحنه میشود و نهایتاً به رودخانه دینور می ریزد .
 
سرابها :
سراب تا تالاب در اصطلاح محلی به آبگیرها یا دریاچه های کوچکی گفته می شود که در محل ظهور چشمه سارها پدید می آیند .مهمترین سراب های این شهرستان عبارتنداز : سراب بیدسرخ ، سرلب سوری جان ، سراب دربند.
 
سراب بید سرخ : در دهستان صحنه (مرکزی) در فاصله 12 کیلومتری شهر صحنه و در شمال جاده اصلی صحنه- کنگاورواقع شده است ، ارتفاع آن از سطح دریا 1527 متر است ، از این سراب اهالی روستای بید سرخ جهت شرب و کشاورزان منطقه برای مزارع خود استفاد می نمایند .
سراب سوری جان : این سراب در دهستان خدابنده لو در حدفاصل 25 کیلومتری شهر صحنه واقع شده ، ارتفاع آن از سطح دریا 1560 متر و از آب آن جهت آبیاری مزارع پایین دست استفاده می شود
سراب دربند : در شهر صحنه واقع و ارتفاع آن از سطح دریا 1400 متر است ، این سراب تامین کننده آب آشامیدنی و سایر نیازهای آبی شهر صحنه می باشد .
 
تقسیمات کشوری :
بر اساس آخرین تقسیمات کشوری این شهرستان دارای 2 بخش 2 مرکز   شهری ، 7 دهستانو 185 روستا است .
بخشها شامل : بخش مرکزی و بخش دینور
مراکز شهری شامل : صحنه و میانراهان
دهستانها شامل : دهستان مرکزی صحنه ، گاماسیاب ، هجر ، خدابنده لو ، دینور ، کندوله ، حر
 
پیشینه تاریخی :
از لحاظ پیشینه تاریخی آنچه که وجود شهر را به هزاره های گذشته می رساند دو گوردخمه است که در قسمت شمال شهر در صخره های سراب دربند قرار دارند که طبق مطالعات باستان شناسی و  آنچه که از شواهد مکتوب تاریخی بر می آید سابقه این شهر به قرون اولیه اسلام بر می گردد ، دینور در قرن چهارم هجری پایتخت مستقل حسنویه بوده که تا حمله تیمور شهری آباد بوده که در اثر حمله تیمور به ویرانی گرائیده و بعد از آن محل تمرکز تمدن منطقه به سلطان آباد چمچمال منتقل گردیده که در دوران پادشاهی اولجاتیو در اوایل قرن هفتم در نزدیکی بیستون بنا گردیده. در دینور آثار و بقایای شهر مشهود و در این دیارمشاهیر ، ادبا و دانشمندان زیادی همچون ابن قتیبه دینوری ،                   ملا پریشان دینوری   و ... می زیسته اند . انگیزه شکل گیری شهر صحنه را می توان آب و هوای  خوب ، اراضی حاصلخیز و دسترسی آسان به آب دانست اگر چه قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشمو ارتباط اکباتان و بین النهرین نیز از اهمیت فراوانی برخوردار بوده است و از اینرو می توان درکل شهر صحنه را در گذشته دارای کاربردی کاروانسرایی دانست .
از لحاظ وجه تسمیه ، صحنه را در متون تاریخی بصورت سحنه نیز آورده اندو طبق یک روایت محلی صحنه در ابتداء « سانه » بوده است و اینرو واژه صحنه تغییر شکل یافته سانه می باشد . یاقوت در معجم البدان خود که به سال 632 هجری قمری نوشته در ذیل کلمه سحنه آورده است :                          سحنه عبارت از رنگ چهره و لطافت است ، به روایتی دیگر صحنه از کلمه اوستایی سئنه به معنی شاهین ( پرنده شکاری) گرفته شده است و چون این پرنده همواره برفراز دشت صحنه در حین                   پرواز مشاهده می شده این منطقه را صحنه نامیده اند .
شهرستان صحنه در سال 1373 از بخش به شهرستان ارتقاء یافته ، محدوده شهرستان نیز از نواحی قدیمی و تاریخی استان کرمانشاه است و آثار و بقایای ادوار گذشته بشرح ذیل درآن بجا مانده است .
دخمه دربند صحنه ، پل میانراهان ، سراب بید سرخ ، سراب سیری جان و وجود بقاء متبرکه امامزاده محمود امامزاده خلیل ا... ، امامزاده سید کاظم و ... از آثار و اماکن مقدسه                          شهرستان می باشند و آبشار صحنه و مرکز تفریحی دربند از جاذبه های گردشگری شهرستان محسوب میشود . 
 
 
 
جمعیت شهرستان :
این شهرستان بر اساس سرشماری سال 90 دارای 76678 نفر جمعیت بوده که از این میزان تعداد 37140 نفر در شهر و 39520 نفر در سطح روستاها ساکن می باشند ، بر پایه آمارگیری فوق از میزان جمعیت شهرستان تعداد 38266 نفر را مردان و 38412 نفر را زنان تشکیل میدهند . ضمناً تعداد خانوار شهری 10771 و روستایی 11286 می باشد .
 
 
فعالیت روستائیان و ترکیب شغل مردم شهرستان به تفکیک شهر و روستا :
روستاهای تابعه شهرستان دارای زمینهای کشاورزی مرغوب و منابع خدادادی بسیار مناسب بودهو به همین دلیل اکثریت روستاهای تابعه شهرستان به ترتیب به شغل کشاورزی ، باغداری و دامداری مشغول می باشند . بنابراین ترکیب اشتغال در سطح روستاهای تابعه به ترتیب اولویت کشاورزی ، باغداری و دامداری و در سطح شهر به ترتیب اولویت خدماتی ، کشاورزی ، باغداری و صنعت می باشد .
 
فرهنگ و هنر :
شهرستان صحنه فاقد سالن سینما می باشد ، اما بمنظور اجرای برنامه های هنری شهرستان دارای 5 سالن آمفی تئاتر و 5 واحد کتابخانه عمومی ( 2 شهری و 3 روستایی ) با حدود 33000 جلد کتاب می باشد . از لحاظ فرهنگ کتاب خوانی حدود 60 درصد افراد                                با مدرک تحصیلی  دیپلم ، 20 درصد فوق دیپلم ، 19 درصد لیسانس و یک درصد مقاطع بالاتر از کتابخانه استفاده می نمایند که البته در جلسات مربوط به فرهنگ کتا بخوانی تمهیدات لازم جهت تشویق و ترغیب مردم به استفاده از کتاب و ترویج فرهنگ کتابخوانی اتخاذ گردیده است .
 
وضعیت کشاورزی شهرستان :
سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی شهرستان قریب  بر 48000 هکتار است                                          که از این میزان مقدار 19 درصد به کشت باغات و 81 درصد به زراعتهای سالیانه اختصاص دارد. محصولات عمده زراعی شهرستان به ترتیب عبارتنداز :
گندم ، جو، چغندر قند ، علوفه دامی. محصولات باغی نیز انگور ، میوه های هسته دار نظیر گیلاس ، زردآلو ، هلو و ... می باشند. میزان تولیدات باغی سالیانه بین 70 الی 75 هزار تن                     می باشد و تولیدات زراعی سالیانه بین 200 الی 250هزار تن می باشد .
 
 
 
 
 
 
وضعیت دامپروری :
بر اساس آخرین آمار بدست آمده در سطح شهرستان صحنه تعداد 78 واحد دامی صنعتی پرورش و نگهداری دام و طیور فعال وجود دارد ، همچنین شهرستان دارای 12 واحد پرورش ماهی است .
طبق اطلاعات بدست آمده میانگین تولیدات شیر 3040 تن در سال ، گوشت قرمز 3/3521 تن در سال، مرغ 4815 تن در سال ، تخم مرغ 2036 تن در سال وعسل 3/919 تن در سال می باشد . همچنین میزان تولیدات آبزیان در سال حدود 24 تن می باشد .
 
وضعیت جنگل ها و مراتع :
شهرستان صحنه در حال حاضر دارای 111 هزار هکتار مراتع است و علوفه قابل برداشت از این مراتع 240/22 تن می باشد . شهرستان صحنه فاقد پوشش جنگل طبیعی است و مساحت جنگلهای مصنوعی 109 هکتار است .
 
 
 
قابلیتها و توانمندیهای شهرستان :
-قرار داشتن در محور اصلی توسعه استان
-وجود منابع آب فراوان سطحی و زیر زمینی
-وجود اراضی مزروعی مناسب و رواج باغداری
-نزدیکی به مرکز استان
-وجود جاذبه های طبیعی و تاریخی
-وجود شبکه آبیاری و زهکشی دشت چمچمال


اوقات شرعی
آب و هوا